Yaşlılık döneminde sosyal çevreden kopmanın yalnızca ruh halini değil, bilişsel sağlığı da etkileyebileceğine ilişkin yeni bulgular elde edildi. Journal of Gerontology: Social Sciences dergisinde yayımlanan araştırmada, sosyal ilişkilerin güçlendirilmesinin bilişsel gerilemeye karşı koruyucu olabileceği sonucuna ulaşıldı.
Çalışmada 50 ile 94 yaş arasındaki 30 bin 421 kişiye ait, 2004-2018 yıllarında toplanan 137 bin 653 gözlem incelendi.
Yalnızlık ile sosyal izolasyon aynı değil
Araştırmacılar sosyal izolasyonu, kişinin diğer insanlarla ne ölçüde bağlantı kurduğunu gösteren nesnel bir durum olarak değerlendirdi. Yalnız yaşama, partnerin bulunmaması, aile ve arkadaşlarla geçirilen zaman ile gönüllülük ve dini faaliyetlere katılım bu kapsamda ele alındı.
Yalnızlık ise kişinin sosyal ilişkilerinden duyduğu memnuniyetsizlikle bağlantılı öznel bir duygu olarak ayrı değerlendirildi.
Bilişsel gerileme daha yavaş ilerledi
Araştırmada, yoğun biçimde izole yaşayan kişilerin sosyal bağlantılarının artırıldığı varsayımsal bir model oluşturuldu. Sonuçlar, sosyal izolasyonun azaltılmasının yaşlanma sürecindeki bilişsel gerilemeyi yavaşlattığını gösterdi.
Bu faydanın yalnızca yüzde 6’sının yalnızlık hissinin azalmasıyla açıklanabildiği belirlendi. Böylece sosyal çevreye dahil olmanın, kişinin kendisini yalnız hissedip hissetmemesinden bağımsız olarak beyin sağlığına katkı sağlayabileceği sonucuna varıldı.
Yalnız yaşayanlarda etki daha belirgin
Araştırmacılar yalnız yaşayan kişilere odaklanan ayrı bir model de oluşturdu. Bu grup tüm gözlemlerin yaklaşık yüzde 20’sini oluşturmasına rağmen, yalnız yaşayanlara yönelik sosyal bağlantı müdahalelerinin toplam bilişsel faydanın yaklaşık yarısını sağlayabileceği hesaplandı.
Araştırma ekibi, sosyal izolasyon ile bilişsel gerileme arasındaki bağlantının hangi mekanizmalar üzerinden oluştuğunun belirlenmesi için yeni çalışmalara ihtiyaç bulunduğunu belirtti.
Kaynak: Hipokrat Sağlık ve Bilim
