Hubble Satürn’ün güney kutbunda dev bir yapı keşfetti
Satürn’ün atmosferinde daha önce görülmeyen düzenli bir yapı ortaya çıktı. Hubble’ın 2023’ten bu yana elde ettiği görüntüleri inceleyen bilim insanları, gezegenin güney kutbu çevresinde giderek belirginleşen 10 kenarlı dev bir dalga tespit etti. Yapı, Satürn’ün kuzey kutbundaki ünlü altıgen oluşuma benzetilse de araştırmacılar bunun farklı bir atmosferik süreç olduğunu düşünüyor.
İlk işaretler 2023’e uzanıyor
Araştırmacılar, Hubble’ın Outer Planet Atmospheres Legacy programı kapsamında yıllar boyunca topladığı görüntüleri bir araya getirerek yapının gelişimini izledi.
Yerden yapılan gözlemlerde 2024’te güney kutbu çevresinde sıra dışı dalgalı bir atmosfer kuşağı fark edilirken, 2025’te bunun 10 kenarlı bir yapıya dönüştüğüne ilişkin bulgular güçlendi.
Hubble’ın yüksek çözünürlüklü görüntüleri ise dekagonun varlığını daha net biçimde ortaya koydu.
“Daha önce böyle bir şey görmedik”
NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nden Amy Simon, Satürn’ün güney yarım küresinde daha önce benzer bir yapı gözlemlemediklerini belirtti.
Simon, kuzey kutbundaki altıgenin 40 yılı aşkın süredir görüldüğünü, yeni yapının ise giderek güçleniyor gibi göründüğünü söyledi.
Atmosferin farklı katmanlarına uzanıyor
Bilim insanları, 10 kenarlı dalganın Satürn’ün güçlü jet akımlarından birinin içinde bulunduğunu ve atmosferin birden fazla katmanına yayıldığını belirledi.
Bu nedenle yapının yalnızca bulut seviyesinde oluşan geçici bir şekil olmadığı, daha derin bir atmosferik sistemin parçası olabileceği değerlendiriliyor.
Neden şimdi oluştuğu bilinmiyor
Araştırmanın en büyük sorularından biri yapının neden kısa süre önce ortaya çıktığı.
2004-2017 yılları arasında Satürn’ün çevresinde görev yapan Cassini uzay aracı, gezegenin güneyinde kuzeydeki altıgene benzer uzun ömürlü bir oluşum tespit etmemişti.
Bilim insanları şimdi Hubble ve James Webb Uzay Teleskobu ile gözlemleri sürdürerek dekagonun kalıcı hale gelip gelmeyeceğini ve nasıl oluştuğunu araştıracak.
Kaynak: NationalTurk
