Fransa’da öğrenci protestolarının ülke geneline yayılması, 2027 bütçesi üzerindeki siyasi mücadele ve iktidar ile muhalefet arasındaki sertleşen ekonomi tartışmaları Euro üzerindeki baskıyı artırıyor. Ortak para birimi, ocak ayında gördüğü zirvenin yaklaşık yüzde 7 altında seyrederken piyasalarda Fransa hükümetinin kasım sonuna kadar bütçe nedeniyle düşebileceği senaryosu izleniyor.
Fransa’da asıl risk hükümetin düşmesi değil
Fransa’da geçmişte yaşanan hükümet krizleri Euro üzerinde kalıcı ve sert hareketlere yol açmadı.
Michel Barnier hükümeti 4 Aralık 2024’te güvensizlik oylamasıyla düşerken Euro ertesi gün yüzde 0,4 değer kazandı. François Bayrou hükümetinin 8 Eylül 2025’te güven oylamasını kaybetmesinden sonra da EUR/USD paritesindeki hareket sınırlı kaldı.
Bu nedenle piyasalar açısından daha önemli başlık, hükümet değişikliğinin kendisinden çok Fransa’nın borçlanma koşullarında yaşanabilecek bozulma olarak görülüyor.
ECB’nin tahvil kalkanı gündemde
Avrupa Merkez Bankası’nın Transmission Protection Instrument (TPI) mekanizması, bir Euro Bölgesi ülkesinin borçlanma maliyetlerinin kendi politikalarından kaynaklanmayan nedenlerle hızlı biçimde yükselmesi halinde ECB’ye o ülkenin tahvillerini satın alma imkanı tanıyor.
Fransa’nın bu mekanizmadan yararlanabilmesi için Avrupa Birliği’nin mali kurallarına uyum konusunda belirli şartları koruması gerekiyor. 2027 bütçesinin geçirilememesi ve açığın düzeltilmesine yönelik sürecin başarısız olması halinde bu güvenlik ağının kapsamı tartışmaya açılabilir.
ECB’nin bugüne kadar TPI mekanizmasını hiç kullanmamış olması da Fransa kaynaklı olası bir krizi daha kritik hale getiriyor.
Öğrenci protestoları hükümet üzerindeki baskıyı artırdı
Fransa’da öğretmenlerin personel ve kaynak eksikliğine karşı başlattığı eylemler kısa sürede lise öğrencilerinin öncülük ettiği geniş çaplı protestolara dönüştü.
Ülke genelinde yüzlerce lisede eğitime tamamen veya kısmen ara verilirken binlerce kişi gözaltına alındı. Öğrenciler daha fazla öğretmen, daha düşük sınıf mevcutları ve eğitime daha fazla kaynak ayrılmasını talep ediyor.
Eğitim Bakanlığının verilerine göre protestoların son aşamasında 528 lisede dersler tamamen veya kısmen durdu. Polis müdahalelerine yönelik şikayetler üzerine 18 ayrı iç soruşturma başlatılırken, hükümet lise öğrencilerine karşı sersemletici el bombalarının kullanımını da askıya aldı.
2027 bütçesi siyasi mücadelenin merkezinde
Başbakan Sébastien Lecornu hükümeti bir yandan artan toplumsal baskıyla mücadele ederken diğer yandan kamu açığını düşürmeyi amaçlayan 2027 bütçesini hazırlıyor.
Protestolar sırasında Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizinin kısa süreliğine yüzde 5’in üzerine çıkması, mali ve siyasi belirsizliğin piyasalara yansımasını gösteren gelişmelerden biri oldu.
2027 cumhurbaşkanlığı seçimleri yaklaşırken Ulusal Birlik lideri Marine Le Pen’in açıkladığı alternatif bütçe de tartışmayı büyüttü.
Le Pen 140 milyar Euro tasarruf hedefliyor
Le Pen’in planı 2032’ye kadar 140 milyar Euro tasarruf yapılmasını, kamu açığının 2030’a kadar GSYH’nin yüzde 3’ünün altına indirilmesini ve borç oranının yüzde 119’dan yüzde 112’ye çekilmesini öngörüyor.
RN aynı zamanda vergilerin 30 milyar Euro azaltılmasını, AB bütçesine yapılan katkının düşürülmesini ve emeklilik yaşının 62’ye, bazı durumlarda ise 60’a indirilmesini savunuyor.
Ekonomi Bakanı Roland Lescure bu planı gerçekçi bulmadığını belirtirken, Kamu Hesapları Bakanı David Amiel önerileri “kartondan bir Potemkin bütçesi” olarak nitelendirdi.
Kaynak: NationalTurk
