Yunanistan’da vergi denetimi son üç yılda kâğıt üzerinden dijital altyapıya taşındı. Ekim ayından itibaren elektronik faturanın vergi idaresinin platformuna doğrudan iletilmesi, cirosu 1 milyon euroya kadar olan bütün işletmeler için zorunlu hale geliyor. Küçük esnaf için bu, faturalama düzeninin baştan kurulması anlamına geliyor.
İki sistem birlikte çalışıyor
Sistemin bir ayağı myDATA: işletmelerin gelir ve gider belgelerini elektronik ortamda vergi idaresine ilettiği platform. İkinci ayağı ise kart ödeme cihazlarının yazarkasalarla bağlanması. Vergi idaresi bu iki kaynaktan gelen veriyi karşılaştırıyor; beyan edilen ciro ile kart üzerinden geçen para arasındaki fark, denetimin ilk tetikleyicisi oluyor.
Yani mesele yalnızca fatura kesmek değil, kesilen belgenin platforma ulaşması. İletilmeyen belge, hukuken kesilmemiş sayılıyor.
Ekim takvimi kimi kapsıyor
Zorunluluk kademeli uygulanıyor ve ekim ayındaki aşama, küçük ve orta ölçekli işletmelerin büyük bölümünü kapsama alıyor. Bu ölçekteki işletmelerin çoğunda muhasebe dışarıdan alınıyor; dolayısıyla hazırlık iki tarafı birden ilgilendiriyor: işletmenin faturalama yazılımı ile mali müşavirin sistemi aynı akışa bağlanmak zorunda.
myDATA nedir
myDATA, işletmelerin kestiği ve aldığı belgelerin özetini elektronik ortamda vergi idaresine ilettiği platform. Sistem 2021’den bu yana kademeli olarak yürürlüğe girdi ve bugün gelir gider defterlerinin dijital karşılığı işlevini görüyor. Beyannameler bu veriyle önceden doldurulmuş olarak geliyor; işletmenin beyanı ile platformdaki kayıt uyuşmadığında fark otomatik olarak işaretleniyor.
Ekim aşamasının getirdiği yenilik, belgenin özetinin değil kendisinin elektronik olarak düzenlenip doğrudan iletilmesi. Kâğıt fatura düzeninden gelen küçük işletmeler için asıl değişiklik burada.
Ceza, fatura kesmemekle aynı sayılıyor
Yaptırımın mantığı şu: elektronik olarak iletilmeyen belge, hiç kesilmemiş fatura sayılıyor. Ceza tavanı ihlal başına 2.500 euro. Alt sınır defter düzenine göre değişiyor; basit usulde 250 euro, çift taraflı defter tutan işletmelerde 1.000 euro. KDV’ye tabi işlemlerde ayrıca ödenmeyen verginin yüzde 50’si oranında ceza işliyor, KDV’siz işlemlerde ise denetim başına 500 ile 1.000 euro arasında tutar uygulanıyor.
Sisteme hatalı iletim de ayrı bir başlık: gönderim hatalarında da 2.500 euroya kadar ceza öngörülüyor. Yani mesele belgeyi düzenlemekle bitmiyor, iletimin doğru tamamlanmış olması gerekiyor.
Gönüllü geçişte son tarih 3 Ağustos
Zorunluluk ekimde başlıyor ama erken geçenler için teşvik var ve takvim daralmış durumda: gönüllü olarak elektronik faturaya geçmek isteyen işletmelerin, seçtikleri iletim kanalını 3 Ağustos‘a kadar bildirmesi gerekiyor. Bu bildirimi yapanlar için teknoloji donanımı ve yazılım giderlerinde yüzde 100 amortisman, ilk yıl için de düzenleme, iletim ve dijital arşivleme masraflarının tamamının gider yazılması öngörülüyor.
Zorunluluğun başlangıcı 1 Ekim, ancak uyum için 31 Aralık‘a kadar süren üç aylık bir geçiş dönemi tanınıyor.
Ücretsiz kanal var, ücretli kanal da
Elektronik fatura düzenlemek için ücretli bir sağlayıcıyla anlaşmak zorunlu değil. Vergi idaresi iki ücretsiz uygulama sunuyor: timologio ve myDATAapp. Belge hacmi düşük işletmeler için bu iki kanal yeterli oluyor; entegrasyon, stok takibi ve otomatik muhasebe aktarımı gerektiren işletmelerde ise sertifikalı sağlayıcılar devreye giriyor.
Karar verirken bakılacak ölçüt aylık belge sayısı ve mevcut muhasebe yazılımının aktarım desteği. Ücretsiz uygulamayla başlayıp sonradan sağlayıcıya geçmek mümkün, ancak geçiş dönemi içinde yapılması hem teşvikten yararlanmayı hem de kesintisiz iletimi kolaylaştırıyor.
Turizm işletmeleri için ek başlık
Konaklama ve yeme içme işletmelerinde zincir bir adım daha uzuyor: kart ödemesi, yazarkasa, myDATA ve konaklama vergisi beyanı aynı akışa bağlanıyor. Sezonluk çalışan işletmelerde bu düzenin sezon açılmadan kurulmuş olması gerekiyor, çünkü ağustos yoğunluğunda sistem değiştirmek pratikte mümkün olmuyor.
Türk yatırımcı için ne anlama geliyor
Yunanistan’da şirket kuran ya da kurmayı planlayan Türk girişimciler için pratik sonuç şu: muhasebe maliyeti artık yalnızca beyanname değil, yazılım ve entegrasyon kalemini de içeriyor. Şirket kuruluş adımları ve yıllık gider tahminleri şirket kurma dosyamızda, devletin dijital hizmet altyapısı ise e-devlet dosyamızda ele alınmıştı.
Turistik işletmelerde ek bir başlık daha var: konaklama vergisi ve kısa dönem kiralama beyanları da aynı dijital zincire bağlı. Kısa dönem kiralamaya getirilen düzenlemeler önceki haberimizde derlenmişti.
