Uzayın askerî amaçlarla kullanımı yıllardır sürerken ABD’den yeni bir aşamaya işaret eden açıklama geldi. ABD Uzay Kuvvetleri, yörüngedeki operasyonlarında bir rakibin sistemlerini bozma, etkisizleştirme veya yok etme kapasitesine sahip kinetik ve kinetik olmayan araçların kullanılabildiğini doğruladı. Ancak hangi silahların uzayda bulunduğu ve bunların kapsamı açıklanmadı.

ABD ayrıntıları paylaşmadı

Washington, uzayda konuşlandırılan sistemlerin ne olduğu, kaç adet bulunduğu veya hangi tarihlerde yörüngeye gönderildiği konusunda bilgi vermedi.

ABD Uzay Kuvvetleri ise söz konusu kabiliyetlerin yalnızca fiziksel saldırı araçlarından oluşmadığını, elektronik müdahale ve benzeri yöntemlerin de bu kapsamda değerlendirilebildiğini belirtti.

ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine de Amerikan kuvvetlerinin Ay çevresine kadar uzanan bölgelerde görev yapabilecek hazırlığa sahip olması gerektiğini söyledi.

1967 tarihli anlaşma neyi yasaklıyor?

Tartışmanın merkezinde, ABD’nin de taraf olduğu 1967 tarihli Dış Uzay Antlaşması bulunuyor. Antlaşmanın 4’üncü maddesi, nükleer silahların ve diğer kitle imha silahlarının Dünya yörüngesine yerleştirilmesini, Ay’a veya başka gök cisimlerine konuşlandırılmasını yasaklıyor.

Ay ve diğer gök cisimlerinde askerî üs kurulması, silah testleri yapılması ve askerî manevralar gerçekleştirilmesi de yasak kapsamında bulunuyor.

Konvansiyonel silahlarda açık yasak yok

Antlaşmadaki en dikkat çekici nokta ise konvansiyonel silahların Dünya yörüngesine yerleştirilmesini açık şekilde yasaklayan bir hükmün bulunmaması.

1960’lı yıllarda hazırlanan düzenleme, bugünkü elektronik harp ve uydu karşıtı teknolojilerin büyük bölümünün ortaya çıkmasından önce kaleme alındı.

Bu nedenle uyduları karıştırmak, işlevlerini bozmak veya elektronik yöntemlerle devre dışı bırakmak üzere geliştirilen bazı sistemler açık bir yasak kapsamına girmiyor.

ABD: Uluslararası hukuka uygun hareket ediyoruz

ABD Uzay Kuvvetleri, faaliyetlerin Dış Uzay Antlaşması ve silahlı çatışma hukuku dahil uluslararası hukuk çerçevesinde yürütüldüğünü savunuyor.

Bu nedenle ABD’nin açıklaması tek başına antlaşmanın ihlal edildiği anlamına gelmiyor. Tartışma daha çok, onlarca yıl önce hazırlanan kuralların günümüzün uzay silahları ve elektronik harp teknolojilerini kapsamakta yeterli olup olmadığı üzerinde yoğunlaşıyor.