İngiltere’ye soğuk duş
Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda özerk yönetimleri başbakanları, İngiltere‘nin de dahil olduğu Birleşik Krallık’ta Londra’daki merkezi yönetimi ifade eden “Westminster’ın devrinin sona erdiğini” ve Birleşik Krallık hükümetinin anayasal değişikliklere “hazırlanması” gerektiğini açıkladılar.
Ülkelerinin Birleşik Krallık’tan ayrılmasını isteyen Galler’den Plaid Cymru, Kuzey İrlanda’dan Sinn Fein ve İskoçya’dan İskoçya Ulusal Partisi’nden (SNP) ulusalcı liderler, 14 Eylül Pazartesi günü imzaladıkları bir anlaşmada, merkezi hükümetin “demokrasiyi engelleme” hakkına sahip olmadığını belirttiler.
İskoçya Başbakanı John Swinney ve Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill ortak bir basın toplantısında referandum çağrısında bulunurken, Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth ülkesinde referandum için bir zaman çizelgesi vermekten kaçındı.
İşçi Partisi, Plaid’i gücünü “İngiltere Britanya’yı parçalamak” için kullanmak istemekle suçladı.
Galler Başbakanı Ap Iorwerth, hükümet liderleri sıfatıyla öğleden sonra İskoçya Başbakanı Swinney ile görüşmesini sürdürecek ve her iki ismin de “ortak ilgi alanlarında gelecekteki işbirliği” konusunda bir anlaşma imzalaması bekleniyor.
1990’ların sonlarında özerklik sürecinin başlamasından bu yana ilk kez Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda’nın başbakanları İngiltere Birleşik Krallık’tan ayrılmak istiyor.
Üç lider partilerinin temsilcileri olarak Pazartesi günü biraraya geldi. Sinn Fein lideri Mary Lou McDonald da toplantıya katıldı.
Galler’in ulusalcı partisi Plaid sözcüsü toplantı öncesinde yaptığı açıklamada, “bu adalardaki değişen siyasi ortamın”, enerji, ekonomi ve Avrupa ile çalışma gibi alanlarda “pratik siyasi işbirliği” için güçlü bir gerekçe oluşturduğunu söyledi.
Açıklamada, bunun aynı zamanda “ülkelerimizin karşı karşıya olduğu daha geniş siyasi ve anayasal soruları ve kendi kaderini tayin etme hakkını” da içerdiği belirtildi.
Galler Başbakanı, mayıs ayındaki Galler seçimlerinin “Galler için bir dönüm noktası” olduğunu ve “Westminster modelinin artık işe yaramadığına dair artan bir farkındalık” olduğunu söyledi.
Plaid daha önce 2030’daki bir sonraki Galler Parlamentosu (Senedd) seçimlerinden önce bağımsızlık referandumu olasılığını reddetmişti.
İskoçya Ulusal Partisi (SNP) lideri Swinney, Pazartesi sabahı Radio Wales Breakfast’ta yaptığı açıklamada bunun “Birleşik Krallık için önemli ve dönüm noktası niteliğinde bir an” olduğunu ve işlerin “sonsuza dek değiştiğini” söyledi.
“İskoçya, Galler ve İrlanda halkının kendi kaderini tayin etme hakkı vardır. Kendi geleceklerine karar verme hakkına sahipler.”
“Bugünkü tartışmalarımızın özünde, içinde bulunduğumuz anın önemini kavramak yatıyor.”
Sinn Fein başkan yardımcısı O’Neill, İrlanda adasının dört bir yanındaki insanların çıkarlarının “Westminster’dakiler tarafından hiçbir zaman gözetilmediğini” söyledi.
“Ancak, bu adaların her yerinde değişim yaşanıyor ve anayasal değişiklik geldiğinde buna hazır olmalıyız” dedi.
“Bu adalarda ilk kez üç ulusalcı başbakanın seçilmesi, insanların Westminster’ın Kuzey [İrlanda], İskoçya veya Galler halkı için çalışmadığını gördüğünün açık bir göstergesidir.”
Kaynak: NationalTurk
